Svjetski dan borbe protiv karcinoma – 4. februar
Zajedno za svijest, prevenciju i ranu dijagnostiku
Svake godine 4. februara obilježava se Svjetski dan borbe protiv karcinoma – dan posvećen podizanju svijesti o malignim bolestima, važnosti prevencije, ranog otkrivanja i savremenih mogućnosti liječenja. Karcinom ne bira godine, pol ni zanimanje, ali ono što možemo birati jeste da reagujemo na vrijeme: informisano, odgovorno i bez odlaganja.
Upravo je rana dijagnostika često presudna – jer mnoge vrste karcinoma, kada se otkriju u ranoj fazi, imaju znatno bolje ishode liječenja i kvalitet života nakon terapije.
Šta zapravo znači “borba protiv karcinoma”?
Borba protiv karcinoma ne počinje tek kada se postavi dijagnoza. Ona počinje ranije – kroz:
- edukaciju i informisanost,
- preventivne preglede i skrining,
- prepoznavanje ranih znakova,
- zdrave životne navike,
- pravovremeno javljanje ljekaru.
Karcinom se ponekad razvija tiho, bez jasnih simptoma. Zato su redovni pregledi važni čak i kada se osjećate dobro.
Rano otkrivanje spašava živote: zašto je skrining bitan?
Skrining pregledi su namijenjeni osobama koje nemaju simptome, a cilj je da se promjene otkriju prije nego što postanu ozbiljne ili dok su još u ranoj fazi. Primjeri skrininga koji su u praksi najčešći (u dogovoru s ljekarom i prema individualnom riziku) uključuju:
- preglede dojke (klinički pregled, ultrazvuk, mamografija),
- ginekološke preglede (PAPA test i/ili HPV test),
- preglede debelog crijeva (test na okultno krvarenje i/ili kolonoskopija),
- preglede kože (dermatoskopski pregled),
- preglede prostate (urolog + laboratorija, po indikaciji),
- preglede pluća kod visokorizičnih osoba (najčešće dugogodišnji pušači – isključivo po preporuci ljekara).
Najbolji skrining je onaj koji je prilagođen vašim godinama, porodičnoj anamnezi i životnim navikama.
Znakovi koje ne treba ignorisati
Ne znači da svaki simptom ukazuje na karcinom, ali postoje znaci koje ne treba odlagati “za poslije”, naročito ako traju duže ili se pogoršavaju:
- neobjašnjiv gubitak težine, dugotrajan umor,
- kvržica ili promjena na dojci, vratu, testisu ili drugdje,
- dugotrajan kašalj ili promuklost,
- promjene u stolici ili mokrenju,
- krvarenje van uobičajenih ciklusa ili krv u stolici/mokraći,
- promjene na koži (mladeži koji mijenjaju oblik, boju, veličinu),
- ranice koje ne zarastaju.
Ako imate bilo koji od ovih simptoma – javite se ljekaru. Rano reagovanje donosi mir, a po potrebi i brzu dijagnostiku.
Prevencija: male navike koje prave veliku razliku
Iako ne možemo spriječiti sve vrste karcinoma, na dio rizika možemo uticati. Prevencija najčešće podrazumijeva:
- prestanak pušenja,
- umjeren ili nikakav unos alkohola,
- održavanje zdrave tjelesne težine i redovna fizička aktivnost,
- uravnotežena ishrana (više vlakana, povrća, manje prerađene hrane),
- zaštita od sunca i izbjegavanje solarijuma,
- vakcinacija prema preporukama (npr. HPV u odgovarajućem uzrastu),
- redovni kontrolni pregledi.
Kako Uniclinic može pomoći
U Uniclinic pristupamo zdravlju sistemski – od preventivnih pregleda i laboratorijske dijagnostike do detaljne radiološke obrade i specijalističkih konsultacija. Na jednom mjestu možete dobiti:
- specijalističke preglede (interna medicina, gastroenterologija, ginekologija, urologija, dermatologija i dr.),
- laboratorijsku dijagnostiku,
- radiološku dijagnostiku prema indikaciji (npr. UZ pregledi),
- savjetovanje o individualnom planu preventivnih pregleda.
Najvažnije: niste sami u procesu. Cilj je da dobijete jasne preporuke, bez lutanja, uz diskreciju i podršku.
Poruka za kraj
Svjetski dan borbe protiv karcinoma nije samo datum – to je podsjetnik da je briga o sebi odgovornost i prema sebi i prema onima koji vas vole. Preventivni pregled je mali korak koji može napraviti ogromnu razliku.
Ako već dugo odlažete kontrolu – neka 4. februar bude vaš trenutak da krenete.
Uniclinic – medicina bez kompromisa.
Posljednje objave
Usluge
Vaskularna hirurgija je specijalnost medicine posvećena zdravlju arterija i vena, koja obuhvata prevenciju, dijagnostiku i liječenje bolesti krvnih sudova.
Urologija je grana medicine koja se bavi dijagnostikom, liječenjem i prevencijom bolesti urinarnog sistema kod muškaraca i žena, kao i oboljenjima muškog reproduktivnog sistema.
Ultrazvučna dijagnostika je ključna dijagnostička grana medicine koja omogućava vizualizaciju unutrašnjih struktura tijela uz pomoć savremenih slikovnih metoda.
